آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )

433

ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )

طبقه چاكر زن بوده‌اند . معلوم نيست ، كه عده زنان ممتاز يك مرد محدود بوده است يا خير ، اما در بسى از مباحث حقوقى از مردى ، كه دو زن ممتاز دارد سخن بميان آمده است . هر زنى از اين طبقه عنوان « بانوى خانه » ( گذگ بانوگ - كدبانو ) داشته است « 1 » و « 2 » گويا هر يك از آنها داراى خانه جداگانه بوده‌اند « 3 » . شوهر مكلف بود ، كه مادام العمر زن ممتاز خود را نان دهد و نگاهدارى نمايد . هر پسرى تا سن بلوغ و هر دخترى تا زمان ازدواج داراى همين حقوق بوده‌اند . اما زوجه‌هايى كه عنوان چاكر زن داشته‌اند ، فقط اولاد ذكور آنان در خانواده پدرى پذيرفته مىشده است « 4 » . در كتب پارسى متأخر پنج نوع ازدواج شمرده شده است « 5 » ، ولى ظاهرا در قوانين ساسانى جز دو قسمى ، كه ذكر شد ، قسم ديگرى نبوده است « 6 » . نصارى بر زردشتيان خرده مىگرفتند ، كه به آسانى مزاوجت مىكنند و به آسانى طلاق ميدهند ، ولى اين ايراد مبناى صحيحى ندارد . اهتمام در پاكى نسب و خون خانواده يكى از صفات بارزه جامعه ايرانى بشمار مىرفت ، تا به حدى كه ازدواج با محارم را جايز مىشمردند و چنين وصلتى

--> ( 1 ) - آميانوس ، كتاب 23 ، بند 6 ، فقره 76 . ( 2 ) - مقايسه شود با لفظ كدبانو در فارسى كنونى ، كه همان materfamilias ، مىباشد . ( 3 ) - حقوق ساسانى ، ج 1 ، ص 36 . ( 4 ) - دادستان ، ص 7 . ( 5 ) - وست ، متون پهلوى ، ج 1 ، ص 143 - 142 . بنابر روايات ، نگاه كنيد ؛ « شاهنشاهى ساسانيان » ، ص 49 و بند . ( 6 ) - حقوق ساسانى ، ج 1 ، ص 31 و بعد . هوفمان ، ص 98 . در اين مورد امر كاملا خارق العاده به نظر ميرسيد : مهران گشنسب مذهب عيسى را پذيرفت و اين او را مجبور كرد از زنش ، كه خواهر خودش بود ، جدا شود .